Wij denken als ontwikkelaar en handelen als architect

Over samenhang, haalbaarheid en het vlot trekken van complexe gebiedsopgaven

In gesprek met Tymon – architect en eigenaar van SUM architecten

Bij complexe gebiedsontwikkelingen zie je het vaak gebeuren: goede bedoelingen, losse plannen, maar een gebrek aan samenhang. De openbare ruimte wordt pas laat (te) serieus geïntegreerd in plannen, parkeren wordt een sluitpost en haalbaarheid komt pas ter sprake wanneer het stedenbouwkundig ontwerp al vastligt.

Volgens Tymon kan en moet dat anders. “Wij geloven dat het anders kan. Sterker nog: dat het anders móet.”

Onlangs kreeg SUM architecten de vraag om te pitchen voor een binnenstedelijke herontwikkelingsopgave. Eerdere plannen zonder onderlinge samenhang gaven nog onvoldoende richting en er ontbrak een duidelijke ontwikkelvisie voor de kern van het gebied. De centrale vraag werd daarom: hoe maken we een plan dat wél enthousiasme losmaakt bij opdrachtgever, gemeente én adviseurs?

Waar begint een goed plan?

“De vraag is zelden: hoe maken we het mooier?” vertelt Tymon. “De echte vraag is: hoe maken we een gebied leefbaar, herkenbaar, samenhangend en toekomstbestendig?”

Bij de opgave ontvingen we een tekening met een schetsmatige opzet van de openbare ruimte: amorf en zonder duidelijke hiërarchie, randen of programmering. Dat maakt een gebied kwetsbaar, ruimtelijk én economisch.

We kijken daarom niet alleen naar de bouwvelden, maar naar het geheel. Naar de samenhang van pleinen en straten, de logica van routes, de koppeling tussen programma en openbare ruimte en de manier waarop verdichting mogelijk wordt zonder kwaliteit te verliezen.

Ook parkeren behandelen we vanaf het begin als structurerend onderdeel van het plan.

Zo werken wij. Visie en haalbaarheid lopen vanaf dag één samen op.

Van amorfe ruimte naar betekenisvolle plekken

In plaats van één grote, ongedefinieerde ruimte ontstaat een schakeling van pleinen die met elkaar verbonden zijn door betekenisvolle straten. Geen restgebieden, maar plekken met identiteit en functie.

Tymon: “Binnen een stad of buurt kun en moet je niet overal voorkanten maken. Er is maar beperkt programma dat écht bijdraagt aan levendige plinten. Positioneer dat programma dan ook op de plekken waar het maximaal effect heeft.”

Een strategisch gepositioneerde parkeerhub is daarbij een cruciaal onderdeel van de aanpak. Niet als puur functionele oplossing, maar als ruimtelijk en economisch instrument. Het is een schaalbaar en flexibel concept. Door parkeren te concentreren ontstaat meer ruimte voor kwaliteit in de openbare ruimte, vermindert de parkeerdruk op cruciale plekken en krijgen ontwikkelaars meer programmatische vrijheid. Zo wordt verdichting mogelijk zonder verlies van leefbaarheid.

Het plan wordt daarmee niet alleen mooier, maar ook werkbaarder. En het biedt ruimte voor aanpassingen en verbeteringen tijdens de verdere ontwikkeling.

Waarom slaat deze aanpak aan bij gemeenten en adviseurs?

Wat breed wordt gewaardeerd is dat visie en haalbaarheid vanaf het begin samengaan.

“We presenteren geen droombeelden zonder haalbare onderlegger. Zelfs in een schematische verbeelding laten we al zien welke kwaliteit het gebied kan krijgen en hoe het functioneert. Fasering, financiële haalbaarheid en stedenbouwkundige verankering maken integraal onderdeel uit van onze eerste schetsen.”

Dat geeft vertrouwen.

Gesprekken worden minder abstract. Besluitvorming kan worden gebaseerd op concrete voorstellen. De opgave wordt stuurbaar doordat belangrijke aspecten aan elkaar gekoppeld en verweven zijn.

Wat maakt uiteindelijk het verschil?

Volgens Tymon zit het verschil vooral in de benadering. “We kijken niet alleen naar gebouwen, maar naar de volledige context.”

De werkwijze van SUM laat zich samenvatten in vier principes:

• We verbinden ruimtelijke kwaliteit direct aan economische logica.

• We maken visie direct tastbaar: al in de eerste schets is de kwaliteit zichtbaar.

• We denken vanaf het begin vooruit over fasering en uitvoerbaarheid.

• We sturen op samenhang tussen functies, belangen en partijen.

Deze integrale manier van werken heeft zich in eerdere projecten in onder andere Almere, Emmeloord en Nijmegen bewezen, waar de openbare ruimte telkens de verbindende factor vormt tussen functies, belangen en betrokken partijen.

De juiste expertise aan tafel

Gebiedsontwikkeling vraagt om meer dan een goed ontwerp. Het vraagt om overzicht, verbinding en realiteitszin.

Wanneer ruimtelijke kwaliteit, programmatische logica en economische haalbaarheid vanaf het begin in samenhang worden bekeken, ontstaat er beweging. Plannen versnellen. Draagvlak groeit. Mogelijkheden worden groter. En dát is waar het om draait.

Nieuwsgierig geworden naar onze praktijkvoorbeelden? We gaan graag in gesprek. Neem gerust contact op voor een kop koffie en een goed gesprek.